Geloven in Japan

Lucile is bevrijd! Tenminste, overdag zijn haar beentjes vrij. Voor de derde keer binnen 6 weken ging ze onder narcose. Deze keer om haar gips te verwijderen. Het blijft naar om te zien hoe het kapje op haar kleine mondje gedrukt wordt en ze worstelend onder zeil gaat. Gelukkig mag één van ons geschrobd en van top tot teen in pakken en zakken gehuld er tot en met dat moment in de operatiekamer bij blijven. Waar de verpleging zulke bizarre Westerse fratsen niet zag zitten, juichte de orthopeed dit idee toe en heeft dit voor hen revolutionaire idee met de anesthesist besproken. Ook hij ging akkoord en zo kunnen we bij haar zijn tot ze slaapt.

Telkens als we Lucile na afloop bij de deur van de operatiekamer opwachten, is ze boos en vooral hongerig. Maar ze moet dan een aantal uren wachten tot haar buik weer in beweging komt. Dat zijn de moeilijkste uren in het ziekenhuis waarin Lucile zich beroerd voelt, er een spalk met een infuus aan haar armpje zit, ze niet mag eten of drinken (na dan inmiddels 15 uren nuchter geweest te zijn) en ze je aankijkt van ‘wat doe je me aan!’. De minuten en uren kropen voorbij en toen de verpleegkundige die de stethoscoop op haar buikje duwde eindelijk ‘hai’ (ja) zei, brulde Lucile als een hongerige leeuw.

In de recreatiezaal viel ze met haar neus in de boter: op de tafels stonden bergen met cupcakes, brownies, koek en nog veel meer lekkers. Het bleek dat de vrouwen van diplomaten die op de Amerikaanse ambassade werken op bezoek waren. Met hun expat-club zijn ze altijd op zoek naar goede doelen voor hun ‘charity’ (liefdadigheidsactiviteiten). Deze keer hadden ze het ziekenhuis waar Lucile behandeld werd uitgekozen. Een grote groep ingegipste of zwaargehandicapte kinderen in een erbarmelijk vervallen ziekenhuis iets lekkers brengen, dat is natuurlijk geweldig. Nadat formeel bloemen aan de hoofdverpleegkundige en stapels dozen met gebak overhandigd waren, mengden de big ladies zich onder de kinderen. Ondertussen deed Lucile zich tegoed aan alle lekkers en bedacht ook Fleur dat haar maagje rammelde. Wij hoefden niet veel te proeven om een bittere nasmaak te ontdekken.

Communicatie met de patientjes verliep moeizaam, want de gasten spraken geen Japans. Hun bodylanguage gebruikten ze wel volop met veel hugs en handjes vasthouden. Al deze uitingen van zorg en liefde kwamen absoluut uit hun grote harten, maar waren misschien niet zo goed doordacht. De kinderen die bijna nooit mensen ‘van buiten’ zien waren geïntimideerd door de invasie en de harde onbekende klanken. Normaal vindt de enige lichamelijke aanraking voor deze kinderen plaats via de rubber handschoenen van de verpleegkundigen die hen inzwachtelen. Nu moesten ze meteen poseren met de dames om hun schouders, want elke liefdadigheidsactie moet natuurlijk op foto’s vastgelegd worden voor het clubblad of de interne ambassadekrant. Het pijnlijkste was het voor de kinderen die hun voeding via een sonde via hun neus of rechtstreeks in hun maag toegediend krijgen. De kleurrijke cakebergen die voor hun neusjes stonden, gingen aan diezelfde neusjes voorbij…

Het is makkelijk om kritiek te geven op goedbedoelde acties, dat besef ik heel goed. Vorige week liep ik zelf rond in Ishinomaki, een stadje in het rampgebied, zwaar getroffen door de aardbeving en tsunami op 11 maart. Van de duizend gezinnen die in de wijk Koganehama woonden, zijn er nog 134 huishoudens over. Hun woningen staan er gehavend bij. Uit een enkel huis klinkt hoopvol gehamer. Wat was mijn houding toen ik over de balken van de open vloeren van een huis dat schoongemaakt werd, klauterde? Of toen ik een praatje maakte met een groepje omaatjes die van hun vers gebaken vis genoten die gemeenteleden van Grace City Church voor hen klaarmaakten? Of toen ik met een leider van de gemeenschap praatte over het aanbieden van een kachel aan elk gezin in het kader van de actie ‘Keep the warm’ zoals ik die bedacht heb?

Grace City Relief richt zich bij het verlenen van noodhulp op dit gebied. Stafleden hebben een beschadigd huis opgeknapt en wonen er letterlijk tussen degenen die het zo zwaar te verduren kregen. Van hun aanwezigheid gaat een grote bemoediging uit in deze gemeenschap. Vrijwilligers helpen met het verwijderen van de zoute modder van tussen de fundamenten. Zo worden de huizen schoongemaakt en de begane grond casco opgeleverd, zonder vloeren, deuren of ramen. Maar dan. Er is grote behoefte aan timmerlui en materialen om de huizen weer leefbaar te maken.

Veel van de achtergebleven gezinnen durven nauwelijks te dromen van het verder opknappen. Ze proberen te overleven op de eerste verdieping van hun huis. Alle nooduitkeringen van de overheid voor de mensen die door de tsunami hun baan verloren, zijn gestopt. Werk is er niet want van de visverwerkende industrie in deze kustplaats is niets meer over, maar de hypotheken van hun beschadigde huizen lopen door. Elke zaterdag deelt Grace City Relief met een groep vrijwilligers eten uit. Voor de meeste bewoners is dit de enige warme maaltijd per week. Geld voor gezonde voeding hebben ze niet en bovendien zijn de gasleidingen nog niet hersteld waardoor koken moeilijk is.

Ik probeer mezelf kritsch te bevragen of ik, of in bredere zin wij als Grace City Relief, bij wijze van spreken dan, cupcakes uitdeel aan mensen die afhankelijk zijn van sondevoeding. Of ik me met mijn eigen taal en cultuur opdring en ongevoelig ben voor hun werkelijke nood. Of ik zoek naar ‘photo opportunities’ en daar niet ben om hen te dienen maar om zelf een goed gevoel te krijgen. Ik hoop het niet. Al voelt het fijn om de mensen met wie we in de afgelopen zeven maanden een band opgebouwd hebben te helpen. Maar tegelijkertijd huil ik in mijn hart mee als ze herinneringen ophalen over de mensen die ze verloren zijn of de plek aanwijzen waar hun huis ooit stond.

Na dit liefdadigheidsuitstapje in deze blog terug naar Lucile. Ze is thuis en een röntgenfoto heeft gisteren bevestigd dat het heel goed met haar heupje gaat. Haar rechterbeen zit keurig in de heupkom. Haar motoriek verbetert per uur. Eerst lag ze alleen op haar rug, te bang om te bewegen. De volgende dag ging ze zitten en weer een dag later schuifelde ze op haar billen door de kamer. Gisteren ging ze staan en vandaag klimt ze op de bank en loopt ze terwijl ze de rand van een kastje vasthoudt. De dokter zegt dat het maanden gaat duren voor ze helemaal normaal loopt, maar de eerste stapjes zijn bemoedigend. Het is alsof je de ontwikkeling van een baby in de hoogste versnelling langs ziet komen: liggen, omdraaien, zitten, staan, klimmen, lopen binnen een week. En voor het eerst in een kleine twee maanden weer in bad. Happy en giechelig dat de kleine meisjes zijn! Behalve als ‘s nachts de dwars doorgezaagde gipsbroek weer met meters verband vastgezet moeten worden. Fleur huilt dan uit solidariteit mee en buigt zich naar Lucile toe terwijl ze haar een schouderklopje geeft en zegt ‘gomen ne’ (wat erg voor je). Maar ook dat zou vanaf volgende week niet meer nodig moeten zijn…