Holland
Iedereen heeft het erover en het is ongetwijfeld het meest populaire televisieprogramma in Nederland… Ik moet eerlijk zeggen: het programma ken ik niet, maar ik houd ook van Holland en ben blij dat onze veertien voeten (en voetjes) weer even op vaderlandse bodem staan. Het was een warme ontvangst, op Schiphol, in de Marekerk, bij onze ouders, etc. We zijn blij dat het huis in Leiderdorp weer beschikbaar is en dat de kinderen weer op school in Oegstgeest terecht kunnen. Beschuit en ontbijtkoek maken elk ontbijt een vreugde. Sowieso het feit dat we veilig zijn en even op adem kunnen komen. Al hoewel de agenda die bij aankomst leeg was, is die nu alweer flink opgevuld. Maar dat is prima, we zijn namelijk niet zo heel bedreven in rustig aan doen. School geeft de kinderen en afspraken, interviews en andere ontmoetingen geven ons leven nu zin en ritme.
Waar we tijdens ons verblijf in Amerika op drie continenten tegelijk functioneerden, zijn dat er nu maar twee. Dat geeft wat lucht. En tijd, om tussen de bedrijven door wat meer werk te doen voor Grace City Church Tokyo dan fondsenwerving en individuele, pastorale mailberichten en skype-gesprekken. Een aantal administratieve taken hebben we weer opgepikt en de organisatie van zogenaamde ‘community building’ activiteiten, voor zover dat op afstand kan. Het (weder-)opbouwen van de gemeente is hard nodig want sinds de aardbeving functioneert iedereen in de overlevingsmodus. Proberen naar het werk te komen, niet radioactief besmet eten en drinken bemachtigen en gebruik maken van de momenten dat er wel elektriciteit is. Levensmiddelen zijn op rantsoen in Tokio, je mag elke dag niet meer dan 1 fles water kopen en ook andere verse producten zijn schaars. Zuivel is nauwelijks te krijgen. Ondanks de 24 uurseconomie gaat alles vroeg dicht. Roltrappen, neonverlichting en straatverlichting staan uit. Er is de onuitgesproken code van ‘sober leven’ waar de Japanse groepssamenleving zich keurig aan houdt. Niemand gebruikt elektriciteit voor dingen die niet strikt noodzakelijk zijn. Bovendien hangt daar de dreiging van de kerncentrale in Fukushima, ten noorden van Tokyo, constant in de lucht. Het lijkt maar niet onder controle te raken en iedere poging tot het indammen van het probleem mislukt.
We zijn kerkplanters in hart en nieren, want ook het verlenen van noodhulp zoals Grace City Church Tokyo dat doet, kunnen we niet los zien van de opbouw van onze piepjonge gemeente. Het is nogal een verandering die de kerk binnen een paar weken doormaakt. Van een kerk die worstelt met het vorm geven aan haar diaconale verantwoordelijkheden in het welvarendste deel van Japan naar een complete hulporganisatie. Mensen kwamen tot nog toe naar onze kerk om te schuilen en de eerste stappen naar het elkaar bemoedigen werden door middel van de wekelijkse kringen gezet. Nu zijn ze plotseling deel van een gemeente die intensieve materiële en geestelijke hulp verleent aan mensen die alles verloren hebben. Als je zelf nauwelijks het hoofd boven water houdt, wat is dan nu jouw rol in zo’n gemeente? Het kan twee kanten op gaan: het motiveert mensen om zichzelf over hun relatief kleine problemen heen te zetten of het verlamt ze nog verder.
Daarom is het belangrijk om ook binnen de gemeente (pastorale, maar soms ook heel praktische) zorg te blijven verlenen. Aangezien het grootste deel van de staf telkens met vrijwilligers op pad is voor de noodhulp, ligt daar voor ons de schone taak om binnen de gemeente aan de slag te blijven. Onhandig vanaf 10.000 kilometer afstand, maar alle beetjes helpen. Het gaat om het alledaagse administratieve werk, contacten onderhouden om het welzijn van iedereen te blijven peilen, maar ook actief momenten van ontmoeting organiseren. Vrijwel alle gemeenteleden (en niet-leden, zelf niet-christenen) zijn lid van een kring. Zij ontmoeten elkaar na het werk ontmoeten ze elkaar op een doordeweekse avond in Starbucks om bij te praten, de bijbel te bestuderen en voor elkaar te bidden. Maar sinds de aardbeving is het moeilijk geworden om die vaste punten van ontmoeting voort te zetten: de treinen rijden onregelmatig, het werk is chaotisch omdat veel mensen ontbreken die elders toevlucht gezocht hebben en de Starbucks gaat om 18.00 uur dicht (in plaats van middernacht) vanwege gebrek aan klandizie en stroom. Veel gemeenteleden geven aan dat ze hun kringmoment juist nu zo missen. Verder hebben vanmorgen besloten om ook het kerkretraite, zoals dat voor begin mei gepland is in de bergen van Nagano wel door te laten gaan. Om dan voor 3 dagen ons als gemeente even helemaal op de Here God en op elkaar te richten. Verder proberen we actiever de gemeenteleden hele praktische kansen te bieden om mee te gaan met de noodhulpkonvooien die non-stop naar het getroffen gebied. Zo organiseren we aparte groepen op zaterdag vertrekken, na 6 uur rijden de goederen afleveren en voor terugkeer op zondag in het gebied samen een dienst vieren. Zo kunnen mensen die door werkverplichtingen eerder niet mee konden helpen toch een steentje bijdragen. Als ze zich daartoe geroepen en in staat weten, want we willen absoluut geen druk uitoefenen. Die is er al genoeg in de Japanse samenleving.
Op dit moment richt de noodhulp zich vooral op het gebied aan de kust ten oosten van Sendai. Het stadje Ishinomaki is zwaar getroffen door de aardbeving en tsunami. Er staat weinig meer overeind. Op dit moment heeft de Japanse regering de bevoorrading van de evacuatiecentra onder controle, maar er is een grote groep die tussen het wal en schip valt. Ze verblijven vaak op de bovenverdieping van hun huis omdat de begane grond niet leefbaar is door modder, puin en andere waterschade. Ze komen niet in aanmerking voor een tijdelijke verblijfplaats elders in Japan en willen niet naar een evacuatiecentrum omdat die overvol zijn en de uitbraak van ziekten dreigt. Locale kerken loodsen de Grace City vrachtwagens naar deze wijken. Daar richten ze een tijdelijke marktplaatsje in met kerosine (voor kachels), groente, fruit, wc-papier, luiers, tandenborstels, kleding, etc. Mensen staan urenlang in de rij om deze schaarse spullen te ontvangen. Alles is gratis, maar er wordt wel met een puntensysteem gewerkt om alles zo eerlijk mogelijk te verspreiden. Zo krijgt een huishouden bijvoorbeeld 10 punten, goed voor 5 stuks levensmiddelen, 2 sanitaire producten en 2 kledingstukken. Als alles na een paar uur op is, ontstaat soms helaas toch nog ruzie. Is alles uitgedeeld, dan gaan de teams helpen puin ruimen, repareren en de eerste verdiepingen schoonmaken, zodat de woningen weer wat leefbaarder worden.
Nogmaals, ik houd net als jij van Holland, maar aan het bovenstaande merk je al, we willen graag terug naar Japan. Om daar verder op te bouwen. Wanneer we terug kunnen? Daarover houden we nauw contact met de GZB. We verzamelen informatie uit allerlei bronnen over de situatie in Tokio en Fukushima, waar de beschadigde kerncentrale staat. Tot het veilig genoeg is daar, zijn we hier bij jullie. Misschien komen we je gauw tegen! Anders kan je ons ‘ontmoeten’ bij EO Nederland Helpt of over een paar dagen in het Nederlands Dagblad…